Thuốc A-Z ( Dược Phẩm )

Chuyên mục Thuốc Tây ( Dược Phẩm ) trên Sntv.vn. Chia sẽ thông tin y học, kiến thức về các loại Thuốc Tây như Thông tin chung về thuốc - Tác dụng của thuốc - Cách sử dụng thuốc - Cách bảo quản thuốc - Liều lượng dùng thuốc - Tác dụng phụ khi dùng thuốc - Chống chỉ định khi dùng thuốc. Lưu ý mọi thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, tất cả phải theo chỉ dẫn của Bác Sĩ

Tủ thuốc nhà bạn: Tìm hiểu thuốc Colistin

Trên  thị trường hiện nay có rất nhiều loại thuốc kháng sinh. Mỗi loại thuốc đều có công dụng, cách dùng, quy trình bảo quản,… khác nhau và thuốc Colistin không là ngoại lệ. Nếu bạn mong muốn sử dụng thuốc an toàn và hiệu quả hãy bỏ túi ngay những thông về thuốc.

Thuốc Colistin là gì?

Kháng sinh là nhóm thuốc đóng vai trò rất quan trọng trong việc điều trị các bệnh lý. Mỗi một bệnh lý lại tương ứng với một số thuốc kháng sinh điều trị riêng. Trong đó, thuốc Colistin thuộc nhóm thuốc trị ký sinh trùng, nhiễm khuẩn, kháng vi rút và kháng nấm.

Thuốc Colistin là gì
Thuốc Colistin là gì

Colistin còn được biết với cái tên khác là polymyxin E. Thuốc được sản xuất từ một số chủng vi khuẩn Paenibacillus polymyxa. Thành phần chính của thuốc là colistimethate natri. Hiện nay, Colistin có rất nhiều thuốc biệt dược. Dạng viên nén 1.500.000 UI colistin sulfate và dạng siro hàm lượng là 250.000 (đvqt)/5ml.

Tác dụng của thuốc Colistin

Thuốc Colistin là một trong những loại chuyên được bác sĩ kê đơn điều trị nhiễm khuẩn nặng do gram âm gây nên và các trường hợp nhiễm Pseudomonas aeruginosa. Cụ thể hơn:

  • Điều trị nhiễm khuẩn nặng do gram âm: nhiễm khuẩn huyết, nhiễm khuẩn thận, viêm màng não, nhiễm khuẩn đường niệu sinh dục do một số vi khuẩn nhạy cảm
  • Thuốc điều trị nhiễm khuẩn đường hô hấp, bệnh xơ nang
  • Thuốc điều trị nhiễm khuẩn đường tiêu hóa
  • Điều trị nhiễm khuẩn tai ngoài
  • Ngoài ra, trong một số trường hợp Colistin còn được dùng trong thú y điều trị các bệnh đường tiêu hóa của gia súc

Cách bảo quản thuốc Colistin

Colistin dễ dàng bị hỏng, ảnh hưởng đến chất lượng khi không bảo quản đúng cách. Trong khi đó, sử dụng thuốc hư hỏng không mang lại hiệu quả điều trị. Thậm chí, nhiều trường hợp sử dụng thuốc không đảm bảo chất lượng còn gây nên một số biến chứng, tác dụng phụ ngoài mong muốn.

Cách bảo quản thuốc Colistin
Cách bảo quản thuốc Colistin

Đối với thuốc Colistin bạn có thể bảo quản tại nhiệt độ phòng. Thế nhưng nhiệt độ lý tưởng nhất vẫn là khoảng 18 đến 30 độ C. Môi trường bảo quản thuốc phải khô ráo thoáng mát, không ẩm mốc. Không bảo quản thuốc trong ngăn đá tủ lạnh, nhà tắm và đặt tại nơi có ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp.

Nếu bạn không cần dùng đến thuốc, hoặc thuốc đã quá hạn muốn tiêu hủy tuyệt đối không được vứt thuốc vào hệ thống cống rãnh bởi chúng có thể làm tắc nghẽn ảnh hưởng đến môi trường.

Cách dùng thuốc Colistin an toàn và hiệu quả

Hiệu quả điều trị phụ thuộc rất nhiều vào cách dùng. Trong khi đó, mỗi một loại thuốc lại có cách dùng riêng. Vì vậy, bạn không nên dùng thuốc Colistin theo cách dùng của các thuốc khác.

Cách dùng thuốc Colistin an toàn và hiệu quả
Cách dùng thuốc Colistin an toàn và hiệu quả

Đối với Colistin bạn dùng bằng đường uống sau ăn. Hoặc bạn cũng có thể dùng trong lúc khi ăn. Tuy nhiên bạn không nên hòa thuốc bằng nước nóng thay vào đó là nước lọc hoặc đun sôi để nguội. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có chỉ định thuốc dùng để tiêm truyền. Thậm chí ở một số tình huống thuốc còn có thể sử dụng Colistin để rửa bàng quang.

Đặc biệt, trong quá trình sử dụng nếu có bất một bất thường nào đó dù là nhỏ nhất cũng cần đến các cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra. Tuyệt đối không dùng thuốc theo ý, nhất là việc tăng, giảm liều và ngừng sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Ngoài ra, không sử dụng thuốc pha đã đổi màu hoặc chứa cặn. Hoặc lọ thuốc đã dấu hiệu bị nứt, hư hỏng không nên sử dụng mà thay bằng lọ mới.

Liều dùng thuốc Colistin

Liều dùng Colistin được bác sĩ chỉ định tùy từng vào bệnh lý của người bệnh. Có thể cùng một loại bệnh nhưng lại có cách dùng khác nhau. Do vậy, khi bị bệnh bạn nên đi khám bác sĩ để được chỉ định liều dùng đúng mang lại hiệu quả điều trị cao. Đồng thời giúp rút ngắn thời gian điều trị xuống.

Liều dùng cho người lớn:

  • Nhiễm trùng đường tiêu hóa: Sử dụng Colistin từ 1,5-3 MIU uống 3 lần/ngày
  • Nhiễm khuẩn gram âm (nặng): Dùng Colistin từ 2,5-5mg/kg/ngày. Sử dụng ngày từ 2 đến 4 lần bằng đường tiêm truyền
  • Viêm màng não: Tiêm trực tiếp Colistin vào ống tủy với liều lượng là 60.000 đvqt/ngày. Trong đó liều dùng ngày thứ nhất là 20.000 đvqt và liều dùng cho ngày thứ hai tăng 40.000 đvqt

Liều lượng đối với bệnh nhân suy thận:

  • Trường hợp bệnh nhân có CrCl trên 80ml/phút: Sử dụng liều tương tự liều dành cho người lớn
  • Trường hợp CrCl đạt 50-79ml/phút: Dùng 2,5-3,8mg/kg/ngày tiêm tĩnh mạch. Nếu muốn cũng có thể sử dụng tiêm bắp
  • Trường hợp CrCl ở mức 30-49ml/phút: Dùng 2,5mg/kg/ngày tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm bắp. Về thời gian tiêm mũi sau cách mũi trước 12 giờ.
  • Trường hợp CrCl đạt 10-29ml/phút: Bạn nên dùng 1,5mg/kg/ngày. Thời gian tiêm giữa hai mũi là 12 giờ

Liều dùng đối với trẻ em:

  • Trẻ bị nhiễm khuẩn đường tiêu hóa: Dùng thuốc phụ thuốc vào cân nặng của trẻ. Ví dụ: trẻ nặng 15-30kg, liều lượng là 0,75 – 1,5 MIU và dùng 3 lần/ngày. Riêng với trẻ nặng dưới 15 kg không nên dùng Colistin
  • Trẻ bị nhiễm khuẩn gram âm nặng: Dùng Colistin 2,5mg/kg/ngày
  • Trẻ bị viêm màng não: Tiêm trực tiếp Colistin vào ống tủy với liều 10.000 – 20.000 đvqt/ngày

Tác dụng phụ không mong muốn của thuốc Colistin

Thuốc Colistin có thể gây một số tác dụng phụ ngoài ý muốn trong quá trình sử dụng. Triệu chứng của tác dụng phụ có thể nặng hoặc nhẹ tùy thuộc vào từng cơ địa và khả năng đáp ứng của thuốc.

Tác dụng phụ không mong muốn của thuốc Colistin
Tác dụng phụ không mong muốn của thuốc Colistin

Thứ nhất, ở một số tài liệu, có 20% người bệnh sử dụng Colistin gặp một số vấn đề về thận. Thậm chí có xảy ra tình trạng hoại tử ống thận, viêm thận kẽ. Do vậy, đối với các bệnh nhân suy thận thường có liều dùng thấp hơn người bệnh không bị suy thận.

Thứ hai, thuốc còn gây nên tình trạng dị ứng, biểu hiện điển hình là sốt. Thông thường phản ứng này sẽ xảy ra ngày sau khi sử dụng thuốc.

Thứ ba, thuốc có thể tác động đến hệ thần kinh trung ương. Đối với tác dụng phụ ngày người bệnh gặp một số triệu chứng: tê quanh môi, rối loạn vận mạch, hoa mắt, chóng mặt. Tại những trường hợp nặng có dẫn đến trình huống mất điều hòa vận động, cô giật và nặng hơn nữa là ngừng thở.

Thứ tư, tác dụng phụ thuốc thường gặp nhất chính là phát ban, sẩn đ, mày đay. Ngoài ra, thuốc còn làm cho thính giác bị tổn thương gây nên tình trạng điếc.

Chống chỉ định thuốc Colistin

  • Người bệnh dị ứng hoặc quá mẫn với polymyxin
  • Trẻ dưới hai tháng tuổi
  • Người bệnh mắc chứng nhược cơ
  • Bệnh nhân suy thận nặng
  • Hoặc người bệnh đang sử dụng thuốc khác điều trị bệnh thận

Tương tác thuốc Colistin

Tương tác thuốc làm gia tăng các tác dụng phụ không mong muốn. Để tránh tình trạng tương tác thuốc bạn nên thông báo cho bác sĩ biết những loại thuốc đang sử dụng. Vậy thuốc Colistin tương tác với những loại thuốc nào?

  • Colistin tương tác với Natri cephalothin và có thể làm tăng nguy cơ gặp một số vấn đề đối với thận
  • Colistin tương tác với các kháng sinh nhóm: aminoglycosides; thuốc giãn cơ curariform; decamethonium; polymyxin; natri citrate
  • Dùng cùng lúc Colistin với thuốc làm giảm nhu động ruột dẫn đến tình trạng tăng khả năng hấp thụ Colistin

Trường hợp khẩn cấp và quên liều khi sử dụng thuốc Colistin

Thuốc Colistin là thuốc kê đơn, chính vì vậy rất ít khi xảy ra tình trạng quá liều. Tuy nhiên trong nhiều trường hợp người bệnh uống nhầm hoặc tự ý tăng liều. Khi đó, người bệnh hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám.

Trường hợp khẩn cấp và quên liều khi sử dụng thuốc Colistin
Trường hợp khẩn cấp và quên liều khi sử dụng thuốc Colistin

Trong tình huống bạn quên liều hay nhanh chóng bổ sung càng sớm càng tốt. Thế nhưng, nếu liều bổ sung quá gần với liều tiếp theo, khi đó bạn hãy bỏ qua liều bổ sung và sử dụng thuốc như bình thường. Tuyệt đối không sử dụng thuốc sai liều hoặc quá liều khi chưa có ý kiến của bác sĩ điều trị.

Trên đây một số thông tin hữu ích về thuốc Colistin. Chắc chắn rồi, với những nội dung bài viết cung cấp bạn đã biết sử dụng thuốc đúng cách và khoa học. Nếu có thêm thắc mắc hãy tham khảo ý kiến của y bác sĩ để được giải đáp.

Comments

Hieu Ngo